TÌM HIỂU SƠ LƯỢC VỀ GIÁO SỸ ĐẠO THIÊN CHÚA

Theo Giáo luật hiện hành được ban hành năm 1983 của Giáo hội Thiên chúa giáo nói rằng: “Do sự thiết lập của Thiên chúa, trong Giáo hội có những tín hữu là thừa tác viên thánh mà theo luật được gọi là giáo sĩ, những tín hữu khác được gọi là giáo dân. Trong số các tín hữu thuộc cả hai loại này, có những tín hữu nhờ sự tuyên khấn các lời khuyên của Phúc âm mà được thánh hiến cho Giáo Hội để phục vụ cho sứ mạng của Giáo Hội”. Nói khác đi, những người sau khi chịu lễ rửa tội thì được thừa nhận là tín đồ của tôn giáo này. Trong tín đồ của đạo Thiên chúa lại chia ra: Người có chức thánh thì gọi là giáo sỹ, người không có chức thánh thì gọi là giáo dân. Qua đó có thể hiểu giáo sỹ đạo Thiên chúa là những tín hữu được mời gọi để sống và thi hành nhiệm vụ, được giáo hội lựa chọn, đào tạo và phong chức thánh, bổ nhiệm chức vụ nhất định trong bộ máy giáo hội và trao cho nhiệm vụ tổ chức thực hành các nghi lễ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của giáo dân.
Sau khi được truyền chức thánh các giáo sỹ sẽ được bổ nhiệm vào những phẩm trật nhất định của giáo hội. Hiện nay giáo hội Thiên chúa hoàn vũ đang xác lập 05 phẩm trật cơ bản là: Giáo hoàng, Hồng y, Tổng Giám mục, Giám mục, Linh mục. Chức năng của hàng giáo sĩ là phục vụ, rao giảng lời Chúa, dạy dỗ chân lý, cai trị, thánh hóa mình và người khác nhờ lời cầu nguyện và cử hành các bí tích Thánh Tẩy, Thêm sức, Thánh Thể và Hòa giải.

Hàng giáo sỹ đạo Thiên chúa có vị trí, vai trò rất lớn đối với giáo hội, giáo dân và xã hội. Cụ thể, đối với giáo hội, các giáo sỹ là người quyết định về cơ cấu tổ chức của giáo hội. Toàn bộ tổ chức cấp giáo phận đến giáo tỉnh và các thánh bộ, văn phòng của Vatican là do Giáo hoàng quyết định thành lập và lãnh đạo. Còn các cấp thấp như giáo họ, giáo xứ và giáo hạt thì quyền thành lập và lãnh đạo là do Giám mục địa phận. Xét riêng trong một giáo phận tất cả các hội đồng thuộc cơ cấu tổ chức của giáo phận như: Hội đồng Linh mục, Hội đồng cố vấn, Hội đồng mục vụ, Hội đồng tài chính, Tòa án giáo phận…đều do các giáo sỹ trong giáo phận lập ra. Do vậy, có thể nói hàng giáo sỹ đạo Thiên chúa là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định sức mạnh của giáo hội. Những hành động, suy nghĩ của họ trên thực tế quyết định đường hướng hoạt động của giáo hội. Điều đó được thể hiện trong những khoảng thời gian định kỳ nhất định, các giáo sỹ lại cùng bàn bạc để ra các văn bản quy định đường lối hoạt động như Thư chung, Thư mục vụ…Cũng chính họ là người giữ vai trò là người tổ chức, chỉ đạo, cụ thể hóa và quyết định hoạt động trong phạm vi địa bàn mà mình phụ trách. Linh mục là người quyết định những hoạt động tôn giáo trong giáo hạt, giáo xứ và giáo họ của mình. Giám mục là người đại diện cho giáo phận để báo cáo, đề xuất với chính quyền trong các hoạt động tôn giáo. Đồng thời, Giám mục cũng có quyền đề ra những định chế riêng cho giáo phận của mình dựa trên cơ sở của Giáo luật hiện hành và là người thay thế cho linh mục, giáo dân trong địa phận để quan hệ với các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước và với Vatican.
Đối với giáo dân, các giáo sỹ là người chủ chăn dắt đàn chiên. Họ là người nắm trọn bảy phép bí tích: Rửa tội, Thêm sức, Giải tội, Hôn phối, Mình thánh, Truyền chức, Xức dầu và chỉ có họ mới được tiến hành các nghi lễ tôn giáo đáp ứng những nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của giáo dân. Xuất phát từ nhu cầu được tiến hành các phép bí tích, tham gia sinh hoạt tôn giáo của giáo dân nên điều mà giáo dân sợ nhất là bị chính giáo sỹ “rút phép thông công”. Chính điều đó càng củng cố uy quyền của các giáo sỹ. Đồng thời, các giáo sỹ với vốn kiến thức sâu rộng, am hiểu về giáo lý, giáo luật mới đủ khả năng truyền cho giáo dân nghe và hiểu biết về lịch sử Thiên chúa, phân tích và lí giải cho giáo dân hiểu những lời thiêng của Đức chúa. Có thể nói đối với giáo dân, giáo sỹ nắm trọn thần quyền và giáo quyền. Mọi tín đồ Thiên chúa giáo đều phải vâng phục lời các giáo sỹ.
Đối với xã hội, giáo sỹ là người có vai trò hết sức quan trọng. Những giáo sỹ tốt là những người tổ chức, khuyến khích giáo dân tham gia thực hiện những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Một số giáo sỹ đi đầu trong phong trào từ thiện, xây dựng trường học, cơ sở y tế, nước sạch…Nhiều giáo sỹ là thành viên của Mặt trận Tổ quốc, Hội đồng nhân dân các cấp, tham gia tích cực vào phong trào xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân để cùng xây dựng quê hương, đất nước.
Qua theo dõi trong thời gian vừa qua, mặc dù tình hình tôn giáo cơ bản ổn định nhưng vẫn tồn tại không ít nguy cơ tiềm ẩn yếu tố phức tạp. Trong đó việc xảy ra các vụ việc phức tạp liên quan đến đạo Thiên chúa ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh trật tự của địa phương, mối quan hệ của giáo hội và chính quyền các cấp. Để giải quyết các vấn đề trên, việc hàng ngũ các giáo sỹ tham gia và có tiếng nói tích cực để đồng hành với chính quyền giải quyết là một yêu cầu có tính tất yếu. Bởi giáo sỹ với vai trò của mình sẽ là người đại diện cho giáo hội cùng bàn bạc với đại diện của chính quyền những vấn đề có tính chất cốt yếu trong giải quyết các vụ việc xảy ra như đền bù đất đai, xây dựng cơ sở thờ tự mới, giải tỏa những vướng mắc liên quan…
Tất cả mọi người dân lương, cũng như giáo trên lãnh thổ hình chữ S này đều mong muốn và thiết tha đề nghị các giáo sỹ hãy tích cực hợp tác với chính quyền, hướng lái giáo hội, giáo dân và là người giúp chính quyền trong công tác vận động quần chúng, giải tán các điểm nhóm tụ tập đông người, các vụ gây rối; khuyên răn giáo dân khiếu nại đúng trình tự, thủ tục, bình tĩnh chờ việc thảo luận, bàn bạc giữa giáo hội và chính quyền, không có hành vi sai trái về giáo lý và pháp luật…Và như Đức Giáo hoàng PhanXiCô đã từng dạy “Xung đột có thể giúp chúng ta lớn lên, nhưng cũng có thể chia rẽ chúng ta. Chúng ta đừng đi theo con đường chia rẽ, con đường tranh chấp giữa chúng ta! Tất cả hãy hiệp nhất, tất cả hiệp nhất với những khác biệt của mình, nhưng luôn thống nhất, luôn luôn: đã là con đường của Chúa Giêsu”./.
Hoàng Sơn